Ajax Nedir ve Nasıl Çalışır?

Ajax Nedir ve Nasıl Çalışır?

İnternet, 2000’li yıllardan bu yana günlük hayatın önemli bir parçası. Bilgisayar ve internet kullanımının yaygınlaşmasıyla web tarayıcılarının kullanımı da önemli oranda arttı. Öyle ki kullanıcıların çoğunun web tarayıcılarını kullanırken teknik backround hakkında detaylı bilgi sahibi olması bile gerekmiyor. Bu teknik kısma ilgi duyan bir kullanıcı mısınız? Öyleyse AjJAX’ı duymuş olma ihtimaliniz yüksek. Peki bu adı sıkça duyulan AJAX nedir ve nasıl çalışır?

AJAX Nedir?

AJAX en genel tanımıyla, hızlı web sayfaları oluşturmak için bir tekniktir. Açılımı: Asynchronous JavaScript and XML’dir. Eğer sitenizin hızını ve sayfaların açılma hızını ölçmeyi bilmiyorsanız, Site Hızı Nasıl Ölçülür? adlı yazımıza göz atabilirsiniz. AJAX, arka planda sunucuyla küçük miktarlarda veri alışverişi yaparak web sayfalarının eş zamansız olarak güncellenmesine imkân tanır. Bu, sayfanın tamamını yeniden yüklemeden bir web sayfasının belirli bölümlerini güncellemenin mümkün olduğu anlamına gelmektedir. Şunu özellikle belirtmek gerekiyor ki, AJAX bir programlama dili değildir. AJAX, iki farklı yazılım biçimini kombine eden bir teknikler bütünüdür. AJAX kullanmayan klasik web sayfaları, içeriğin değişmesi durumunda tüm sayfayı yeniden yüklemelidir. Ancak AJAX ile buna gerek olmayacaktır çünkü web sayfası arkada çalışırken sadece tarayıcının seçtiğiniz bir bölümü güncellenebilecektir.

Şimdi bir de örnek üzerinden AJAX’ı anlamaya çalışalım. AJAX’ın kullanıcıları arasında en bilindik olanı Google’dır. Örneğin Google’ın arama çubuğuna bir arama sorgusu girdiğinizi varsayalım. Siz yazarken Google web sitesi otomatik olarak seçenekleri sunmaya başlar. Bu eylemde AJAX iş başındadır. Google Öneri gibi özellikler, AJAX’ın web geliştirmede ne kadar önemli olduğuna işaret eden, web’de gezinmenin günümüzdeki temel bir parçasıdır.

Asenkron JavaScript ve XML (AJAX), web uygulamaları geliştirmek için kullanılan bir grup teknolojidir. Bu teknolojileri birleştirerek, küçük veri paketleri sunucu ile değiş tokuş etmek mümkündür. Kullanıcı her giriş değiştirdiğinde web sayfaları yeniden yükleme yapmaz ve web sayfaları daha duyarlı olur. AJAX, bir web uygulaması kullanıcısının, sürekli web sayfasının yeniden yüklenmesi kesintiye uğramadan bir web sayfasıyla etkileşime girmesini sağlar. Web sitesi etkileşimi, sayfanın yalnızca bölümlerinin yeniden yüklenmesi ve yenilenmesiyle hızlı bir şekilde gerçekleşir.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: Dosya Uzantısı Nedir? En Çok Kullanılan Dosya Uzantıları Nelerdir?

ajax teknolojileri

AJAX’IN Oluşturduğu Teknolojiler

“AJAX nedir?” sorusunun cevabını öğrendikten sonra teknolojileri merak edebilirsiniz. AJAX’ın içerdiği teknolojiler şunlardır:

  • Bilgi sunumu için XHTML ve CSS.
  • Sunulan bilgilerle dinamik olarak etkileşim kurmak ve bunları görüntülemek için Belge Nesne Modeli (DOM).
  • Verileri web sunucusuyla eşzamansız olarak işlemek için XMLHttpRequest nesnesi.
  • Veri değişimi ve manipülasyonu için XML, HTML ve XSLT.
  • Veri isteklerini ve bilgi görüntülemeyi bağlamak için JavaScript.

AJAX, web uygulamaları geliştirmeye yeni bir yaklaşım oluşturmak için bu teknolojileri birleştirir. AJAX, sayfa yeniden yüklenmeden istemciden sunucuya iletişim başlatma yöntemini tanımlar. Kısmi sayfa güncellemelerini etkinleştirmenin bir yolunu sağlar. Geleneksel bir web uygulamasında web tarayıcıdan sunucuya bir HTTP isteği gider. Web sunucusu, isteği işler ve istemciye bir HTML sayfası döndürür. HTTP aktarımı sırasında kullanıcı web uygulamasıyla etkileşim kuramaz.

AJAX Sınırlamaları

AJAX, web sayfalarını bir kullanıcıyla daha duyarlı ve etkileşimli hale getirmek için tasarlanmış bir web uygulaması geliştirme tekniğidir. Buna rağmen AJAX tabanlı bir uygulama geliştirmeden önce AJAX’ın dikkate alınması gereken bazı sınırlamaları vardır. Aşağıdaki sınırlamalar belirgin dezavantajlardan bazılarıdır:

  • Tarayıcı desteği: Tüm tarayıcılar JavaScript veya XMLHttpRequest nesnesini desteklemez. JavaScript ve XMLHttpRequest desteğine sahip tarayıcılar arasında bile bu nesneler farklı şekilde çalışır. Her tarayıcının AJAX uygulamasını çalıştırma biçimi dikkate alınmalıdır.
  • Güvenlik ve kullanıcı gizliliği: Bir AJAX uygulaması geliştirirken güvenlik ve kullanıcı gizliliği ile ilgili konuların dikkate alınması gerekir.
  • Erişilebilirlik: Tüm tarayıcılarda JavaScript veya XMLHttpRequest nesne desteği yoktur. Web uygulamasını tüm kullanıcılar için erişilebilir kılmanın bir yolunu sağladığınızdan emin olmalısınız.
  • Arama motoru: AJAX uygulamaları aranamaz; ancak, aranabilir bir uygulama içinde AJAX özelliklerini ve öğelerini kullanmak mümkündür.
ajaxın sunduğu avantajlar

AJAX’ın Faydaları

AJAX nedir öğrenmiş olduk, gelin şimdi AJAX’ın sunmuş olduğu faydalara göz atalım. AJAX sunucuya yalnızca önemli bilgilerin gönderilmesine izin verir. Yalnızca istemci tarafındaki değerli veriler sunucu tarafına yönlendirilir. Uygulamanızı daha etkileşimli ve daha hızlı hale getirir. AJAX’ı web uygulamalarında kullanmanın 4 temel faydası vardır. Bunlar:

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: DirectAdmin Nedir, Nasıl Kurulur Ve Özellikleri Nelerdir?

  • Geri aramalar,
  • Asenkron aramalar yapma,
  • Kullanıcı dostu,
  • Artan hızdır.

Geri Aramalar

AJAX, tüm sayfayı sunucuya geri göndermeden verileri almak veya kaydetmek için sunucuya hızlı bir gidiş-dönüş yapar. Bir geri arama gerçekleştirmeyi sağlar. Tam bir geri gönderme yapmaz ve tüm form verilerini sunucuya göndererek ağ kullanımı en aza indirir. Bunun sonucunda daha hızlı işlemler gerçekleşir. Kısıtlı bant genişliğine sahip sitelerde ve konumlarda bu, ağ performansını büyük ölçüde artıracaktır. Çoğu zaman, sunucuya gönderilen ve sunucudan gönderilen veriler asgari düzeydedir. Geri aramaları kullanarak, sunucunun tüm form öğelerini işlemesi gerekmez. Yalnızca gerekli verileri göndererek, sunucu üzerinde sınırlı işlem yapmak mümkündür. Tüm form öğelerini işlemeye, ViewState’i işlemeye, görüntüleri istemciye geri göndermeye veya istemciye tam bir sayfa göndermeye gerek yoktur.

Asenkron Aramalar Yapma

AJAX, bir web sunucusuna asenkron aramalar yapmanızı sağlar. Bu, istemci tarayıcısının, kullanıcının bir kez daha harekete geçmesine izin vermeden önce tüm verilerin gelmesini beklemekten kaçınmasını sağlar.

Kullanıcı Dostu

Geri gönderme işlemi ortadan kaldırıldığından, AJAX özellikli uygulamalar her zaman daha duyarlı, daha hızlı ve daha kullanıcı dostu olacaktır.

Artan Hız

AJAX’ın temel amacı, bir web uygulamasının hızını, performansını ve kullanılabilirliğini iyileştirmektir. AJAX’ın harika bir örneği, Netflix’teki film derecelendirme özelliğidir. Kullanıcı bir filmi derecelendirir. O derecelendirme, sayfanın yenilenmesini veya yeniden yüklenmesini beklemez, veritabanlarına kaydeder.

AJAX’ın Teknik Yönleri

AJAX geri aramaları, bir XMLHttpRequest nesnesi başlatarak yapılmaktadır. XMLHttpRequest nesnesi, sayfalar ve web hizmetleri gibi sunucu tarafı nesnelerini doğrudan çağırır. Bu sayfalar ve web servisleri ya verileri kaydeder ya da döndürür. AJAX, asenkron JavaScript ve XML için bir kısaltmaydı. “Eşzamansız”, birden çok olayın birbirinden bağımsız olarak gerçekleştiği anlamına gelir Bir istemci sunucuya bir AJAX geri araması başlatır. İstemcinin yanıt beklemesine gerek kalmadan web uygulamasını kullanmaya devam edebilecektir. Tamamlandığında, sunucu istemciye bir yanıt gönderecek ve istemci bunu gerektiği gibi işleyecektir.

AJAX Nerelerde Kullanılabilir?

AJAX’ın kullanımına güzel bir örnek, kaydetme işlemlerinde veri doğrulamasıdır. Başka bir harika örnek, istemcinin bir nesnenin yüksekliği, genişliği veya konumu gibi bir kullanıcı tercihine bağlı olarak kaydetmesidir. Genişliği ayarlamak, yeni genişlik için oturum değişkenini ayarlamak üzere sunucuya bir geri arama yapabilir. Bu şekilde, sayfa her yenilendiğinde sunucu, bu oturum değişkenine göre nesnenin genişliğini ayarlar. Aksi takdirde, nesne başlangıçtaki varsayılan genişliğine geri döner. Diğer özellikler arasında metin ipuçları ve otomatik tamamlama metin kutuları vardır. İstemci birkaç harf yazar ve bu harflerle başlayan diğerlerinin listesi aşağıda yer alır. Bu karakterlerle başlayan tüm değerleri alacak bir web servisine geri arama yapmak gerekir. Bu, AJAX olmadan imkânsız olan bir özelliktir. Aynı zamanda AJAX Kontrol Araç Setinin bir parçasıdır. Örneğin, Segue kısa süre önce sınırlı bant genişliği ve sayfa boyutu nedeniyle sorun yaşayan bir istemci uygulamasını desteklemek için AJAX’ı kullandı. Kombinasyon, uygulamanın verileri alıp sayfada görüntülemesinin çok uzun sürmesine neden oldu.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: Chrome DevTools Nedir?

AJAX ve JSON nedir?

AJAX modeline göre, web sayfaları mevcut sayfanın görüntüsüne ve yapısına müdahale etmeden bir sunucudan veri gönderip alabilir. Bunun yanında AJAX birçok geliştirici, istemci ve sunucu arasında, güncellemelerini iletmek için JSON kullanır.

AJAX ve JSON aynı mıdır?

JSON, sunucu tarafı ve istemci tarafı arasında veri alışverişi için AJAX’ta kullanımı çok popüler olan formatlardan biridir. Bu uygun verileri aldıktan sonra, AJAX normalde aynısını DOM öğesine aktarır. JSON, Javascript nesnesinde bir dizi diziyi tutan tanımlama biçimini standartlaştırmak için basit bir metindir.

AJAX günümüzde kullanılabilir mi?

AJAX halen çok popüler. Fakat nasıl yazdığınız, projede hangi verilerin veya çerçevelerin kullanıldığına göre değişebilir.

WordPress Eklentiler hakkındaki bir önceki yazımız olan ile de ilgilenebileceğinizi düşünüyoruz.
[Total: 27 Average: 5]

Merhabalar, sosyal medya dijital pazarlama ve SEO alanında çalışmalar yapıyorum ve en faydalı içerikleri sizlere sunuyorum.

Gösterilecek yorum yok.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir