Chmod Nedir, Nasıl Kullanılır?

Chmod Nedir, Nasıl Kullanılır?

“Chmod nedir, nasıl kullanılır?” sorusunun cevabını arıyorsanız ilk öğrenmeniz gereken şey chmod’un tanımı olmalıdır. CHMOD, “CHANGE MODE” terimin kısaltılmış halidir. Chmod nedir? Sunucuya ilgili dizin veya dosya ile kimin ve hangi eylemlerin gerçekleştirilebileceğini söyleyen bir dizi karakter veya sayı içeren komuttur. UNIX sistemlerinde ve ona benzer olan Linux sistemlerinde dosya veya dizinlerin izinlerini değiştirmek için kullanılır. Bununla birlikte, Linux sistemi hakkında detaylı bilgi almak için, Linux Nedir? adlı yazımızı inceleyin!

Linux sistemi kullanıcılar için 3 tür izin sağlamaktadır:

  • Okuma izni (r),
  • Yazma izni (w),
  • Çalıştırma izni (x).

Komutlar iki şekilde ayarlanmaktadır;

  • Numaralar ile,
  • Semboller ile.

UNIX benzeri sistemlerde, tüm kullanıcıları üç ana kategoriye ayırmak gerekmektedir:

  • “Owner” – dosyanın veya dizinin sahibi,
  • “Group” – sahibi tarafından FTP erişimi verilen kişiler,
  • “Everyone” – herhangi bir kullanıcı.

Chmod Nasıl Kullanılır?

Chmod nedir öğrenmiş olduk, sırada Chmodun nasıl kullanılacağını inceleyeceğiz. Bir sayısal ve karakter biçimini birçok kez hatırlamak zordur. Bu nedenle, bu kodları oluşturmak için farklı araçlar vardır. Bunlardan biri ise “Chmod Calculator”. Bu aracın kullanımı oldukça kolaydır, izinleri belirleyebilmek için sadece işaretleme yapmanız yeterlidir. Gerekli hakları seçtikten sonra sonucu hemen 2 formatta alabilirsiniz.

Ayrıca, bu araç ters modda da çalışmaktadır. Yani örneğin 777 sayı biçimini belirler ve tabloda hangi değerlerin vurgulandığını hemen görebilirsiniz. Bu mod, değerleri kolayca açmanız ve öğrenmeniz için gereklidir.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: No Code ve Low Code Geliştirme Nedir?

chmod nasıl kullanılır

Dahili klasörler ve dosyalar dahil olmak üzere tüm klasörün izinlerini değiştirmek için -R bayrağını kullanmanız gerekir.

  • chmod -R 755 /path/to/the/folder

chmod komutlarını değiştirmek Linux ve Unix sistemlerini kullanan hostingler için hayati bir önem taşır. Eğer bu komutları yanlış belirler ve herkesin kullanımına açarsanız, sonuçları kötü olur.

Chmod Sembolleri Kullanarak Değiştirme

İlk olarak birkaç örneğe bakalım:

  • Örnek: chmod +x my_file
  • Örnek: chmod g=rw my_file
  • chmod u-w my_file
  • chmod u=rwx,g=rx,o=r my_file

Bu formatta, erişim hakları “rwx” sembolleri ile belirtilir, ancak sözdizimi ayrıca “+”, “-” ve “=” matematiksel sembolleri ve ayrıca “g” gibi harfler ve diğer yardımcı harfleri de içerir (“u” “o”).

  • chmod [ugoa…][[+-=][permission_parameters…]…]

İlk grup [ugoa …] kime erişim izni verileceğini veya reddedileceğini belirtir: sahip (u), grup (g), diğerleri (o) veya tümü (a). Aynı anda bir veya birkaç kategori belirtebilirsiniz ancak hepsini atarken – (a) belirtemezsiniz.

Harf sembollerinin anlamları şudur:

  • U: Sahip kullanıcı.
  • G: Grup.
  • 0: Diğer.
  • A: Herkes.

Matematiksel sembollerin anlamları ise şudur:

  • + Mevcut erişim haklarına yeni bir izin ekler.
  • – Belirtilen izni geçerli erişim haklarından kaldırır.
  • = Tamamen yeni izinler ayarlar (öncekilerin üzerine yenileri yazılır).

Örneklere bu şekilde tekrar bakabiliriz:

  • chmod +x my_file

Böyle bir komutta, sahipler için tanımlamalar kullanılamaz. Bu da izinlerin tüm kullanıcılar için ayrı olarak ayarlandığı anlamına gelir.

“+ x” tüm kullanıcılar için dosyanın yürütme iznini (x) ayarla anlamına gelir. Ayrıca başına “a” da eklenir ve bu şu komut dosyasına denk olacaktır: chmod a+x my_file.

  • chmod g=rw my_file

Burada “g” gösterimi ve “=” eşittir sembolü kullanılır. Bu, grup için dosya (rw) üzerinde okuma ve yazma izinleri ayarladığımız anlamına gelir.

  • chmod u-w my_file

Burada “u” notasyonunu ve “-” eksi karakteri kullanılır. Dosyanın (u) sahibi için, dosyanın değiştirme iznini (w) kaldırdığınız anlamına gelir.

  • chmod u+x,g-w,o-r my_file

Bu durumda, sahiplerini virgülle ayırarak listeleyip ve onlar için farklı izinler belirlediğiniz anlamına gelir. Dosyanın sahibi (u) için dosyanın yürütülmesine izin verirsiniz, (g) grubu için dosyayı değiştirmeyi yasaklarsınız, diğer herkes (o) için ise dosyayı okumayı yasaklarsınız.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: Web Sitelerinden Toplu Veri Çekme Nasıl Yapılır?

Chmod Sayıları Kullanarak Değiştirme

Yine öncelikli olarak birkaç örnek üzerinden gitmek faydalı olacaktır:

  • Örnek: chmod 754 my_file
  • Örnek: chmod 777 my_file
  • chmod 755 my_file
  • chmod 644 my_file

Bu formatta, erişim hakları her kullanıcı kategorisi için sekize kadar olan rakamlarla belirlenir, yazma açısından biraz daha kolaydır, ancak sayıların ne anlama geldiğini hatırlamanız gerekir. İlk sayı dosyanın sahibini (u), ikincisi (g) grubunu ve sonuncusu diğer herkesi (o) belirtir.

chmod örnekleri

Chmod Örnekleri

  • chmod 754 my_file

7 – Owner için verilen izinler (u). Dosyanın sahibi dosyayı okur, değiştirir ve çalıştırır. (r + w + x).

5 — Group için verilen izinler (g). Gruba ait olan kullanıcılar (r + x) dosyasını okur ve çalıştırır.

4 — Everyone için verilen izinler (o). Diğer herkes sadece (r) dosyasını okur

  • chmod 777 my_file

Bu örnekte ise tüm kullanıcı kategorileri dosyayı okur, değiştirir ve çalıştırır (r + w + x).

  • chmod 755 my_file

7 – Owner için izinler (u). Dosyanın sahibi dosyayı okur, değiştirir ve çalıştırır (r + w + x).

5 — Group için izinler (g). Gruba ait olan kullanıcılar (r + x) dosyasını okur ve çalıştırır.

5 — Everyone için izinler (o). Diğer herkes dosyayı (r + x) okur ve çalıştırır.

  • chmod 644 my_file

6 – Owner (u) için verilen izinler. Dosyanın sahibi dosyayı (r + w) okur ve değiştirir.

4 — Group için verilen izinler (g). Gruba ait olan kullanıcılar (r + x) dosyasını okur ve çalıştırır.

4 — Everyone için verilen (o). Diğer herkes dosyayı (r + x) okur ve çalıştırır.

Chmod 777 ne anlama gelir?

Chmod 777 Owner, Group ve Everyone’ın yani tüm kullanıcıların dosyaları okuma, yazma ve çalıştırma izninin olduğu anlamına gelir.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: En İyi CRM Yazılımları

Chmod’u kimler çalıştırabilir?

Normal bir çalışma düzeninde, yalnızca root ve sahibi chmod yapabilir. Ek olarak root, chown ve chgrp’yi kullanabilir ve ayrıca sahip, hedef grubun bir üyesi olduğu sürece chgrp’yi kullanabilir.

Chmod Windows’ta çalışır mı?

Hayır, Windows’ta chmod komutu yoktur. Dosya için Explorer’ın özellikler sayfasını kullanmak veya bir komut kabuğundan attrib veya cacls komutlarını bulmak gerekecektir.

Dijital Pazarlama hakkındaki bir önceki yazımız olan ile de ilgilenebileceğinizi düşünüyoruz.
[Total: 24 Average: 5]

Mehmet Atakan Kalyoncuoğlu, Sosyal medya, Dijital pazarlama ve SEO alanında çalışmalar yapmakta ve web sitelerinin organik varlıklarını güçlendirmeleri konusunda destek vermektedir.

Gösterilecek yorum yok.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir